اردیبهشت ۱۵۱۳۹۵
 

khamenei016رهبر انقلاب برای استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت نماز جمعه، مطالباتی نیز از ائمه جمعه دارد: ایشان وظیفه‌شناسی را برای ائمه جمعه لازم می‌داند و معتقد است چرا که کار ائمه جمعه کار بسیار عظیم و بزرگی است، و نمی‌توان آن را سهل گرفت[۱] و از نگاه ایشان این مسئولیت را بایستی با شروط و با همه خصوصیاتش قبول کرد و از آن به همان‌گونه که لازم است استفاده نمود.[۲] اقامت در محل را نیز از ائمه جمعه مطالبه می‌کند و می‌گوید: «آقایان ائمه جمعه باید در همان محل امامت جمعه ‌شان واقعا برای همه کار مصروف بشوند، چرا که امام جمعه بودن از اهمیت خاصی برخوردار است و ائمه جمعه باید خود را برای تعلیم مردم آماده کنند تا نماز جمعه بتواند آنچنان که از آن انتظار هست مفید واقع شود.»[۳] وی تبیین مواضع نظام را از وظایف ائمه جمعه می‌داند و خطاب به ائمه جمعه می‌فرماید: «ما سرباز نظام هستیم، ما فدایی نظام هستیم، این نظام، نظام اسلامی است، نظام قرآنی است و امام جمعه نماینده نظام است و باید مواضع کلی جمهوری اسلامی را تبیین کند و باید آن خط صحیح و جاده روشن و صراط مستقیم را به مردم بنمایانید.»[۴] ایشان پشتیبانی از دولت اسلامی را نیز وظیفه ائمه جمعه می‌داند و تشویق مردم به همکاری با دولت و با یکدیگر و کمک به امور عمومی کشور را لازمه آن می‌شمارد و بر آن اصرار می‌ورزد.[۵] از دید ایشان زنده داشتن نام و مرام امام خمینی، وظیفه¨ ائمه جمعه است چرا که امام راحل شخصیتی است که قوت ایمان را با عمل صالح، اراده پولادین را با همت بلند، شجاعت اخلاقی را با حزم و حکمت، صراحت لهجه و بیان را با صدق و متانت، صفای معنوی و روحانی را با هوشمندی و کیاست، تقوا و ورع را با سرعت و قاطعیت، ابهت و صلابت رهبری را با رقت و عطوفت و خلاصه بسی خصال نفیس و کمیاب را که مجموعه آن در قرن‌ها به ندرت ممکن است در انسان بزرگی جمع شود، همه و همه را با هم داشت[۶] و از این رو پسندیده است که به مناسبت‌های مختلف در نمازهای جمعه، آن بزرگوار مطرح شود و مطالب امام و درس امام برای مردم بیان شود و چرایی عملکرد امام نیز توضیح داده شود.[۷] ایشان یکی از وظایف عمده روحانیت را حفظ ایمان مردم به روحانیت می‌داند، چون ایمان به روحانیت همواره ملازم با ایمان به اصل دین بوده است، و کمتر بوده‌اند کسانی که روحانیت را قبول نداشته باشند و یک اعتقاد درستی به اصل دین داشته باشند چرا که مردم دین را از این طریق فهمیده‌اند و باید ایمانشان به دین همراه باشد با ایمانشان به همین مجموعه.[۸] رهبر انقلاب مردم‌داری را یکی از وظایف امام جمعه می‌داند. در درجه اول با علما، با افراد برجسته فکری، با جوان‌ها، با ضعفا و با کسانی که به روحانیت نیاز دارند و بدترین کار را برای امام جمعه این می‌داند که مردم به او به آسانی دسترسی نداشته باشند و انتظار داشته باشد مردم به سراغ او بیایند.[۹] ایشان معتقد است امام جمعه باید بیشتر از دیگر روحانیون با مردم باشد.[۱۰] ائمه جمعه بایستی نسبت به همه جناح‌ها، افراد و گروه‌ها حالت پدرانه داشته باشند و نباید گرایش به یک طرف به نحوی باشد که عده‌ای از اهل محل احساس کنند این متعلق به آن‌ها نیست.[۱۱] وی توجه به نسل جوان را از اهم امور می‌داند و خطاب به ائمه جمعه می‌فرماید: «آقایان! نسل جوان ما بهترین نسل‌ها از لحاظ گرایش به دین است. بعضی خیال می‌کنند جوان‌ها به طبیعت از دین دورترند. اشتباه است. جوان‌ها به دین نزدیک‌ترند چرا که این اطماع و اهوایی که معمولاً مخالف دین است در آن‌ها ضعیف‌تر است و جوان اگر بداند که اینجا مشکل دینی او حل می‌شود با شوق به نماز جمعه خواهد آمد.»[۱۲] از نگاه رهبر انقلاب یکی از امور مهم دیگری که ائمه جمعه بایست بدان پایبند باشند، حدیث نفس و نظارت بر نزدیکان است چرا که خداوند می‌فرماید: «یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا قُوا اَنْفُسَکُمْ‏ وَ اَهْلیکُمْ‏ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَه» (تحریم۶۶/ ۶) و اگر نتوانیم خود را در خط صحیح الهی و اسلامی قرار دهیم، تأثیرات، ضعیف، کم و حتی صفر خواهد شد و باید پذیرفت که اهل انسان منتسب به او هستند، از این رو باید یا به دقت و شدت درباره¨ اهل خود مراقبت کنیم تا از نام ما استفاده نشود و اگر نتوانستیم و عاجز ماندیم برای مردم روشن کنیم تا مردم بدانند که این از اهل ما نیست و «إِنَّهُ عَمَلٌ غَیْرُ صَالِحٍ» (هود۱۱/ ۴۶).[۱۳] یکی از ویژگی‌های ائمه جمعه را آلوده نبودن به دنیا بر می‌شمارد و می‌گوید: «امام جمعه نباید در زندگی، رفت و آمد و کارش جوری باشد که مردم بگویند: آقا اهل دنیا و کاسب است،[۱۴] چرا که «آراستن سرو زِ پیراستن» است و زیبایی ما در بی‌پیرایگی ماست. محبوبیت روحانیت، در تجمل و اشراف‌گری او نیست، در سادگی و بی‌پیرایگی اوست. تجمل و اشرافی‌گری روحانیون برایشان مضر است. طلبه و روحانی، بایستی ساده باشد.»[۱۵] از نگاه ایشان ائمه جمعه بایست تکیه بر عناصر مؤمن و خودی را مهم برشمارند و اگر در شهری دو گروه هستند که یک گروه با نظام همراه نیستند، امام جمعه باید نقطه مقابل آن‌ها باشد و رکون و گرایش به آن‌ها ابداً نباید داشته باشد، البته این امر نباید مانع نصیحت و هدایت آنان به حق باشد.[۱۶] وی موضع‌گیری در نماز جمعه را لازم می‌داند از این رو اگر سخن نادرست و غلطی درباره مسائل دین به معنای عامش، که مسائل دینی امروز، مسائل سیاسی و اجتماعی را شامل می‌شود، مطرح شد باید موضع هر انسان مؤمنی مشخص شود[۱۷] و در عین حال بایستی از خطبازی پرهیز کرد چرا که اگر مسأله¨ خط بازی و اختلافات جناحی و… وارد میدان ائمه جمعه شود، این مسئولیت خطیر را لوث خواهد کرد.[۱۸] قدرت‌طلبی را در سایه منصب امامت جمعه، نقض غرض می‌داند از این رو اگر امامت جمعه در شهرستان‌ها به معنای یک کانون قدرت و وسیله‌ای برای قدرت‌نمایی باشد، امامت جمعه از روحانیت خواهد افتاد.[۱۹] برخی حفاظت‌ها از ائمه جمعه را غیر ضروری می‌داند و معتقد است این کار باعث می‌شود امام جمعه از مردم دور شود.[۲۰] ایشان حفظ حرمت حریم دیگر علمای شهر را ضروری می‌داند و می‌گوید: «امام جمعه نباید آن کسی باشد که علمای دیگر احساس کنند با بودن او وجود آن‌ها بی‌معنی است زیرا همه مردم شهر و همه دل‌ها و همه توجهات را همه علما می‌توانند جمع کنند و جلب کنند نه یک نفر».[۲۱] توجه و حضور قلب در نماز را امر مهمی دانسته و نماز  با توجه و با حضور قلب را متوَقّع مردم می‌داند.[۲۲]

[۱]. با رهبر در سنگر نماز جمعه، ص۶۸٫

[۲]. با رهبر در سنگر نماز جمعه، ص۷۱٫

[۳]. با رهبر در سنگر نماز جمعه، ص۵۲

[۴]. گزارش دهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۳٫

[۵]. گزارش دهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۰٫

[۶]. حدیث ولایت، ج۱، ص۱۲، ۱۳٫

[۷]. گزارشی از چهاردهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۰، ۳۱٫

[۸]. با رهبر در سنگر جمعه، ص۱۷۵٫

[۹]. شیوه‌های جذب مردم به‌ویژه جوانان به نماز جمعه، ص۱۶۲٫

[۱۰]. نماز جمعه، فرصت‌ها و تهدیدها، ص۲۵۷٫

[۱۱]. گزارش دهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۱٫

[۱۲]. با رهبر در سنگر جمعه، ص۱۱۱٫

[۱۳]. با رهبر در سنگر جمعه، ص۱۰۷ تا ۱۰۹٫

[۱۴]. گزارش دهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۴٫

[۱۵]. حوزه و روحانیت در آیینه رهنمودهای مقام معظم رهبری، ج ۱، ص۱۹۵٫

[۱۶]. گزارش دهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۳٫

[۱۷]. گزارشی از پانزدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۳٫

[۱۸]. گزارشی از پانزدهمین گردهمایی سراسری ائمه جمعه، ص۳۵٫

[۱۹]. نماز جمعه و مطالبات رهبری، ص۲۵۹٫

[۲۰]. حوزه و روحانیت در آئینه رهنمودهای مقام معظم رهبری، ج۱، ص۱۹۶٫

[۲۱]. نماز جمعه و مطالبات رهبری، ص۲۷۳٫

[۲۲]. با رهبر در سنگر جمعه، ص۱۱۳٫