منابع موجود حكايت از آن دارند كه در دوره صفويه، نماز جمعه در جامعه تازه شيعی شده ايران، به آرامی اهميت يافته است. پيش از صفويان، اقليتهای شيعی فراوانی در سراسر ايران بودند؛ اما به دنبال پيروزی، بيشتر شهرهای مركزی ايران به تشيع گرويدند. با آمدن فقيهان عرب و سپس عجم به صحنه سياست، زمزمه اقامه جمعه در شهرهای مختلف مطرح شده و محقق كركی نخستين فقيهی بود كه به جد به اين امر توجه كرد. ادامه مطلب
تا آنجا كه به تاریخ دوره امامان مربوط میشود، باید گفت امام علی علیه السلام در نماز جمعه شركت میكرد. نهایت آن كه این كار از روی تقیه انجام میگرفته است. همچنین پس از آن كه امام به خلافت رسید، نماز جمعه را اقامه كرد. ضمن روایاتی كه از آن حضرت نقل شده است، آن را یكی از مناصب امام دانسته و بر این نكته تأكید كرده است: «اذا قدم الخلیفة مصرا من الامصار، جمع النّاس، لیس ذلك لأحد غیره». و فرمود: «العشیرة، اذا كان علیهم امیر یقیم الحدود، فقد وجب علیهم الجمعة و التّشریق». و در روایتی از آن حضرت آمده است: «سه چیز است كه اگر با امام خود در انجام آن مخالفت كنی، هلاك میشوی: جمعه، جهاد و انجام حج». این گونه روایات، سبب صدور این فتوا در شیعه شده است كه نماز جمعه تنها با حضور امام یا نایب او واجب و برگزار میشود. ادامه مطلب
وجوب نماز جمعه اجمالاً مورد اتفاق فقهای شیعی است. آنان در وجوب عینی این نماز در زمان حضور امام (علیه السلام) یا نایب خاص امام نیز هم رأی هستند؛ اما در زمان غیبت، دو گروه شده اند گروهی آن را واجب و برخی آن را حرام می دانند. قایلان به وجوب، خود در دو موضع اختلاف دارند. موضع اول اینکه آیا این وجوی تخییری است یا عینی؟ و موضع دوم این است که آیا وجود فقیه جامع الشرایط در اقامۀ نماز جمعه شرط است یاخیر؟[1]
ادامه مطلب
حضرت آیت الله ( زيد عزه)
امام جمعه محترم
سلام عليكم،
با احترام بدینوسیله به استحضار می رساند که طرح ملی و بزرگ تدوین دانشنامه جامع نماز جمعه از سوی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه به پژوهشگاه بین المللی المصطفی(ص) واگذار شده است. به لطف الهی و تلاش پژوهشگران آن پژوهشگاه, طراحی و مدخل یابی دانشنامه به پایان رسیده و در حال تکمیل اسناد و منابع و تدوین مقالات هستند؛ جهت غنای محتوایی و جامعیت علمی این دانشنامه از حضرتعالی درخواست می شود اطلاعاتی که درباره نماز جمعه و ائمه جمعه، مساجد جامع و مصلی ها و رساله های خطی و چاپی نماز جمعه، تصاویر از مساجد و دیگر اسناد و مدارکی که درباره نماز جمعه در آن دیار موجود است را به دفتر دانشنامه به آدرس های ذیل ارسال فرمایید:
ایمیل: dikborji@gmail.com
سایت: www.jomepedia.ir و www.imamatjome.com
تلفن:02532133453
فکس: 02532133358
همراه: 09123338214 – 09354290928
آدرس: قم؛ بلوار محمد امین(ص)؛ مجتمع امین؛ بلوک سه؛ طبقه دوم؛ دفتر دانشنامه نماز جمعه.
با تشكر
شورای سياستگذاری ائمه جمعه
در این مقاله قصد بررسی همه ابعاد را نیست . هدف تنها تبین نقش هدایتی وتبلیغی نمازجمعه است ,ازاین روی , با مقدمه ای کوتاه همین جهت را پی می گیریم. در متون دینی ما,ازاصل نماز, تعابیر گوناگون و زیبایی شده است.دراین تعابیر, گاه , نماز به عمود خیمه تشبیه شده که با شکستن آن , تمامی خیمهدین فرو خواهد ریخت.و گاه , به نهر آبی تشبیه گردیده که انسان مسلمان , هر روز پنج نوبت روح خود رادر آن شستشو داده واز پلیدیها می زداید.این تعابیر, هر کدام بیانگر میزان رابطهنماز بااصل دین و نقشی است که نماز در جهت تقویت و رشدانسانها دارداین پیوند ورابطه در نماز چند برابر می گردد.
به نظر من، یکی از مهمترین عوامل حفظ ایمان و روحیه در مردم، همین نمازهای جمعه و خطبه های جمعه و حضور معنوی مردم در صحنه ی نمازجمعه است و این که یک نفر انسان امین، با زبان صادقی که مردم او را قبول دارند، هر جمعه از اوضاع کشور برای مردم می گوید و آنها را نصیحت، و جهتگیریشان را تصحیح می کند .
اين مسجد در قسمت شمال شرقى شهر قرار دارد و بلندترين بناى كنونى اردبيل بشمار ميآيد. جائيكه مسجد در آن ساخته شده محل مرتفع و تپه مانندى است و كف شبستان آن از سطح كوچههاى مجاور بالغ بر هشت متر بلندتر ميباشد. اين بلندى تپه طبيعى نيست و لذا مردم آنرا جاى آتشكده قديم ميدانند و در اينباره نسلا بنسل نيز مطالبى نقل مينمايند. اطراف مسجد قبرستان كهنه اى است و چون از مدتها پيش دفن اموات در آن ممنوع شده قبور موجود مندرس و در شرف از بين رفتن ميباشد.
احياي واقعي نماز جمعه در ايران يكي از دست آوردهاي عظيم انقلاب كبير اسلامي ايران است و ما آن را مانند بسياري از بركات، مديون حضرت امام (س) هستيم. حضرت امام (س) در كتاب “كشف الاسرار” كه در اولين سالهاي سلطنت محمدرضا شاه انتشار يافت، اشاره كوتاهي به مساله نمازجمعه كردند، ولي در كتاب “تحريرالوسيلة” كه در زمان تبعيد به تركيه تاليف فرمودند، به طور مشروح پيرامون آن مسايلي را ذكر كردند.
و قد كان عليٌّ رضي الله عنه و كرم الله وجهه اعتلَّ فأمر ابنه الحسن رضي الله عنه ان يصلي بالناس يوم الجمعة،




