شیوه نامه دانشنامه

 

۱۱- دسته‌بندی اقوال: آراء و اقوال باید دسته‌بندی شوند و از آوردن اقوال قابل ادغام و ارجاع به یکدیگر پرهیز شود.

۱۲- تفکیک رویکردها: در مقالاتی که با رویکردهای گوناگون به موضوع پرداخته می شود، لازم است هر رویکرد از رویکردی دیگر جدا و متمایز گردد.

۱۳- پای‌بندی به چینش و نظم منطقی: رعایت نظم منطقی در دو محور طولی و عرضی، از مختصات اصلی هر مقاله دانشنامه‌ای است. نظم منطقی در محور طولی، آن گاه نمود می‌یابد که تسلسل و پیاوری مطالب، تابع طرحی منسجم باشد و هر مطلب با مبحث پیش و پس از خود، ارتباطی روشن و مقبول داشته باشد. در محور عرضی، باید مطالب مندرج در هر سر فصل، با رعایت قواعد پاراگراف بندی، چنان سامان یابند که هم تعداد جمله‌های هر پاراگراف و هم تسلسل پاراگراف‌ها، در خدمت انتقال پیام اصلی و آن‌گاه پیام‌های فرعی آن سرفصل، به ترتیب اولویّت باشند.

۱۴- روان نویسی: نثر مقالات، باید شیوا، رسا، ساده، بی تکلّف و شفّاف باشد، به‌گونه‌ای که هم محقّقان را پذیرفته آید و هم عموم اهل دانش را مفید افتد. اِطناب مملّ، ایجاز مخلّ، حشو، تعقید و پیچیده نویسی و هر گونه سست نویسی مقاله را از این موهبت محروم می‌کند. بهره‌گیری از تعابیر ادیبانه و شاعرانه (نثر ادبی)، به کاربردن افعال و مصادر چند جزئی، به کار گرفتن آرایه‌ها و صنَاعات لفظی و معنوی، و افراط در استفاده از فنون بلاغی و بیانی، در نثر دانشنامه‌ای روا نیست. از عربی زدایی و همچنین سره نویسی نیز باید پرهیز کرد.

۱۵- کوتاه نگاری: نثر مقالات باید از کم‌ترین ومفیدترین واژگان تشکیل شده باشد واز هر گونه دراز نویسی اعم از ذکر شواهد فراوان (بدون ضرورت) و شاخ و برگ دادن بیهوده به مطالب پرهیز شود. از آوردن جملات درآمدی (مانند البته ما می‌دانیم و…) نیز باید خودداری شود.

۱۶- عفت قلم: حفظ عفت و تقدس قلم و پیراستگی نوشته از هر گونه بی حرمتی، دشنام، درشت زبانی، تعریض و عصبیت از بایسته‌های دانشنامه نگاری است.

۱۷- پرهیز از کاربرد القاب و عناوین: در مقالات باید از کاربرد القاب و عناوین تشریفاتی پرهیز شود، مگر عَلَم شده باشند. اسامی حضرات ائمه (ع) با نام اصلی و با پیشوند «امام» آورده می‌شوند و پس از نام آن بزرگواران، تحیت مناسب می‌‌آید.

۱۸- پای بندی به اصطلاحات علمی: به کارگیری اصطلاحات و واژگان کلیدی مخصوص به هر علم لازم است، به گونه‌ای که هر مقاله صبغه تخصصی خود را بیابد. در عین حال از رعایت سادگی و روانی نثر نباید غفلت کرد.